Türkiye, gelişmiş ticari ekosistemi ve küresel pazarlara olan erişim kolaylığı ile yabancı yatırımcılar için stratejik bir merkezdir. Türk hukuk sistemi, doğrudan yabancı yatırımları teşvik etmek amacıyla uluslararası standartlarda ve yatırımcı dostu bir altyapı sunmaktadır.

Yasal Dayanak: 4875 Sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu

Yabancıların Türkiye’de şirket kurma ve ortak olma haklarının yasal güvencesi, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’dur. Kanunun 3. maddesinin (a) bendi uyarınca “Yatırım Serbestisi ve Eşit Muamele” ilkesi açıkça kabul edilmiştir. Bu ilke gereğince; yabancı yatırımcılar, yerli yatırımcılar ile tamamen eşit hak ve yükümlülüklere sahip olup, mevzuatta aksine bir hüküm olmadıkça aynı şartlar altında her türlü şirketi kurabilirler.

Şirket Türleri ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) Standartları

Yabancı gerçek veya tüzel kişiler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) bünyesinde tanımlanan şirket türlerini tercih edebilirler. Uygulamada ticari faaliyetler için en çok kurulan iki şirket türü şunlardır:

  • Limited Şirket (Ltd. Şti.): En az 1 ortakla kurulabilir. Kanuni olarak asgari sermayesi 50.000 TL’dir. Ortakların sorumluluğu şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri sermaye payı ile sınırlıdır. Kuruluş aşamasında sermayenin önceden bankada bloke edilmesi zorunluluğu bulunmaz; sermayenin tamamı şirketin tescilinden itibaren 24 ay içinde ödenebilir.
  • Anonim Şirket (A.Ş.): Büyük ölçekli yatırımlar ve hisse devri esnekliği için tercih edilir. Kanuni asgari sermayesi 100.000 TL’dir (halka açık olmayan nakit sermayeli şirketler için). Limited şirketten farklı olarak, nakit olarak taahhüt edilen sermayenin en az 1/4’ünün (yüzde yirmi beşinin) ticaret siciline tescilden önce bir banka hesabında bloke edilmesi yasal zorunluluktur.

Kuruluş Aşamaları ve Ticaret Sicili Prosedürü

Şirket kuruluş işlemleri tamamen dijitalleşen MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden yürütülür. Süreç genel hatlarıyla şu resmi adımlardan oluşur:

  • Ana Sözleşmenin Hazırlanması: Şirketin unvanı, faaliyet alanları (amaç ve konu), merkezi ve sermaye yapısı MERSİS üzerinden girilerek potansiyel vergi numarası oluşturulur.
  • Belgelerin Tercüme ve Onayı: Yabancı gerçek kişilerin pasaportları, yabancı tüzel kişi ortak olacaksa ilgili ülkedeki resmî makamlardan alınan faaliyet belgesi ve sicil özetlerinin Apostil şerhli/noter onaylı Türkçe tercümeleri hazırlanır.
  • Tescil ve İlan: Gerekli belgeler ve şirket kuruluşu için yetkilendirilen kişilerin imza beyannameleri ile ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne başvurulur. Tescil işlemi ile şirket tüzel kişilik kazanır ve Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.

Hukuki Not: Şirket ortağı olan yabancı, şirkette “Müdür” veya “Yönetim Kurulu Üyesi” olarak yasal imza yetkilisi tayin edilebilir. Ancak bu yabancı ortağın şirket adına Türkiye’de fiilen ve fiziken çalışabilmesi, imza yetkisini Türkiye sınırları içinde icra edebilmesi için şirketin kuruluşu tamamlandıktan sonra ayrıca 6735 sayılı Kanun kapsamında çalışma izni alması hukuki bir gerekliliktir.