Bir Türk vatandaşı ile evlenmek, yabancı ülke vatandaşlarına Türk vatandaşlığına geçiş konusunda önemli bir kolaylık sağlasa da, bu durum kendiliğinden (otomatik olarak) vatandaşlık hakkı doğurmaz. Türk vatandaşlığının evlilik yoluyla kazanılması, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 16. maddesinde düzenlenmiş olup, belirli yasal şartların mevcudiyetine ve idarenin incelemesine tabidir.

Bu yazımızda, evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunabilmek için kanunun aradığı temel şartları ve başvuru sürecini ele aldık.

Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvuru Şartları Nelerdir?

Bir yabancının, Türk vatandaşı olan eşinden dolayı vatandaşlık başvurusunda bulunabilmesi için aşağıdaki şartları birlikte taşıması gerekmektedir:

  • En az 3 yıl süren evlilik: Başvuru tarihi itibarıyla evliliğin en az 3 yıldan beri devam ediyor olması şarttır.
  • Aile birliği içinde yaşama: Eşlerin evlilik birliğine uygun şekilde, müşterek bir hayat sürmesi ve aile birliği içinde yaşaması gerekir.
  • Evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyetlerde bulunmamak: Yabancı eşin, evlilik kurumunun saygınlığı ve amacıyla bağdaşmayacak (örneğin fuhuşa aracılık etmek, gayriahlaki kazanç yollarına başvurmak vb.) davranışlardan uzak durması gerekir.
  • Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil etmemek: Başvuru sahibinin Türkiye’nin millî güvenliği ve kamu düzeni açısından herhangi bir tehdit oluşturmaması en temel şartlardan biridir.

Önemli istisna: Başvurudan sonra Türk vatandaşı olan eşin vefat etmesi durumunda, “aile birliği içinde yaşama” şartı aranmaz. Ancak diğer şartların mevcudiyeti ve evliliğin ölüm anına kadar iyi niyetle sürdürülmüş olması incelenir.

Başvuru Süreci ve İnceleme Aşamaları

Şartları taşıyan yabancılar, yurt içinde İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüklerine, yurt dışında ise Türk Konsolosluklarına bizzat veya özel vekâletname ile başvurabilirler.

Başvuru sonrasında oluşturulan “Vatandaşlık Başvuru İnceleme Komisyonu” tarafından mülakat yapılır. Bu mülakatta evliliğin gerçek bir evlilik mi, yoksa yalnızca vatandaşlık almak amacıyla yapılmış “muvazaalı (sahte) bir evlilik” mi olduğu titizlikle araştırılır. Emniyet müdürlüğü kanalıyla eşlerin aynı evde yaşayıp yaşamadığına dair gizli ve açık tahkikatlar yürütülür.

Evlilik yoluyla vatandaşlık kazanılması süreçleri, usul ve esaslar bakımından teknik detaylar barındırmaktadır. Hak kaybına uğramamak ve sürecin hızlı ilerlemesini sağlamak adına uzman bir yabancılar hukuku avukatından destek alınması tavsiye edilir.